Je dacht dat het je karakter was. Het was een beschermer.

Ik dacht vroeger dat ik gewoon zo was. Mijn controle. Mijn analyseren. Mijn altijd-maar-verklaren. Ik zag het als wie ik ben.

Tot ik ging zien dat het geen eigenschappen zijn.

Het zijn beschermers.

We zijn geen één geheel

We zijn opgevoed met het idee dat we één persoonlijkheid zijn. Eén ik. Maar in het werken met mensen — en in mijn eigen proces — zie ik iets anders.

We bestaan uit delen. Gezonde delen. Volwassen delen. Kindsdelen. En delen die zijn ontstaan om ons te beschermen.

Bij overweldiging ontstaat er een innerlijke splitsing. Niet omdat iemand zwak is. Omdat een systeem slim genoeg is om te overleven.

Het kindsdeel

Wanneer je als kind iets meemaakt dat te groot, te spannend of te pijnlijk is — of wanneer je langdurig iets mist, zoals veiligheid of emotionele beschikbaarheid — dan kan een deel van jou besluiten: dit kan ik nu niet dragen.

Dat deel splitst zich af. Vaak een jong kindsdeel. Het blijft stilstaan in de tijd. De angst, het gemis, de eenzaamheid — het zit daar opgeslagen. Niet als herinnering. Als ervaring in het lichaam.

Later voelt dat als een innerlijke leegte. Als moeite met stevigheid. Als het gevoel dat je iets mist, zonder te weten wat.

Niet omdat er iets kapot is. Omdat een deel van jou geen relatie heeft.

De beschermer

Over dat kwetsbare kindsdeel vormt zich iets anders. Een beschermend deel.

Zijn taak is niet groei. Niet geluk. Zijn taak is veiligheid.

Dat kan eruitzien als controle. Perfectionisme. Analyseren. Pleasen. Altijd sterk zijn. Vermijden. Zelfs spiritueel verklaren.

We noemen dit vaak patronen. Of karakter. Maar er is een verschil. Een karaktereigenschap geeft ruimte. Een beschermer geeft spanning wanneer je hem niet inzet.

Als je niet controleert, word je onrustig. Als je niet analyseert, raak je gespannen. Als je niet sterk bent, voelt het onveilig.

Dat is geen voorkeur. Dat is noodzaak.

Truus

Ik werkte eens met een vrouw die al jaren last had van angst. Paniek. Hyperventilatie. Een lijf dat strak stond.

In haar hoofd zat een kritische stem. Ze noemde haar Truus.

Truus zei: stel je niet aan. Het valt wel mee. Er is toch niks aan de hand.

Op het eerste gezicht leek Truus haar te saboteren. Maar Truus was geen vijand. Truus was een beschermer.

Zolang Truus sprak, hoefde deze vrouw niet naar binnen. Hoefde ze de angst niet werkelijk te voelen.

Onder die angst zat een jong kindsdeel. Alleen. Bang. Zonder bedding.

We zijn niet gaan werken aan Truus. Niet aan het stoppen van de stem. We zijn naar het kindsdeel gegaan.

Pas toen dat deel zich gezien voelde, werd Truus zachter. Niet verdwenen. Ontspannen.

Waarom het niet gaat om wegwerken

Er zijn ook gezonde delen in jou. Delen die niet zijn meegesleurd in de splitsing. Delen die kunnen waarnemen, voelen, reguleren, dragen.

Heling gaat niet over het wegwerken van je beschermers. Ook niet over het forceren van gevoel. Het gaat over het versterken van je volwassen deel, het aangaan van relatie met je kindsdelen, en het erkennen van je beschermers.

Wanneer het gezonde deel groeit, hoeven de beschermers minder hard te werken.

Loslaten van een oud beschermingsmechanisme is spannend. Je draagt het al jaren met je mee. Het heeft je geholpen. Daar mag ook erkenning en rouw voor zijn.

Wat jou ooit hielp, is geen fout

Misschien herken je jezelf hierin. Misschien ook niet.

Maar als je één ding meeneemt, laat het dit zijn: wat jou ooit hielp om te overleven, is geen fout. Het vraagt geen strijd. Het vraagt erkenning.

En misschien hoeft dat kwetsbare deel in jou niet opgelost te worden.

Alleen niet meer alleen gedragen.

Wil je de delen in jezelf leren kennen — je beschermers, je kindsdeel, je gezonde volwassen deel? In het 1-op-1 traject ga je hier persoonlijk mee aan de slag. Wil je dit liever samen met anderen onderzoeken, in een veilige groep? Kijk dan bij het groepsprogramma.